ورود
عضویت
بانــک‌اطلاعــات‌علمــی‌
عنوان تاریخ نگاری‌ فرودستان از دریچه آرشیو اسناد با نگاهی به اسناد کنشگری زنان در ملی شدن نفت
تعداد صفحات 17
نویسنده ربابه معتقدی
مشخصات نشریه  تاریخ نگری و تاریخ نگاری سال 31 شماره 28 پیاپی 113
تاریخ انتشار پاییز و زمستان - 1400
محدوده صفحات 227-211
کلید واژه تاریخ اجتماعی  تاریخ‌نگاری  تاریخ‌نگاری اجتماعی  مطالعات فرودستان  نهضت ملی شدن صنعت نفت  کنشگری زن  تاریخ از پایین  اسناد آرشیوی  فرودستان  
چکیده در سال‌های اخیر در کنار تاریخ‌نویسی سنتی، نگاه‌ها به تاریخ‌نویسی اجتماعی جلب شده است. امروزه بر این باور هستیم که تاریخ در انحصار و ساخته‌پرداختۀ نخبگان و سیاست‌ورزان نبوده و بخش بزرگی از هر رخداد تاریخی بر گردۀ مردم عادی حمل شده است؛ اما بنا به دلایل مختلف از جمله بی‌سوادی، فقر، نداشتنِ اعتمادبه‌نفس، نداشتن تجربه و سواد تاریخ‌نگاری و نبود امکانات کافی برای ثبت اوضاع‌واحوال و حتی به‌دلیل نگاه جنسیت‌زده و ... به فکر مشارکت در نگارش تاریخ نیفتاده‌اند و از سویی دیگر نویسندگان تاریخ، روشنفکران و اهل‌قلم نیز کمتر دغدغۀ پرداختن به تاریخ زندگی روزمره و سبک زندگی ایشان را داشته‌اند. اینان به حاشیه‌رانده‌ها و فراموش‌شدگان کتاب‌های تاریخ هستند. برای پژوهش و نگاشتن تاریخ در این سطح، مواد و مدارکی بیش از منابع تاریخ‌نگاری سنتی لازم است. هدف از نگارش این مقاله، بررسی تاریخ‌نگاری اجتماعی فرودستان [1] در دنیای امروز و چگونگی جبران فقر منابع مکتوب تاریخ‌ اجتماعی با ابزارهای کمکی تاریخ‌نگارانه است. نمونۀ موردی که در این نوشتار با کاوش در منابع آرشیوی به آن توجه شده است، موضوع کنشگری زنان در سال‌های ملی‌شدن نفت است.
روش به کار رفته در این مقاله روش پژوهش توصیفی است که با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و آرشیوی به انجام رسیده است. پژوهشگر برای اینکه تاریخ مردم عادی و به حاشیه رانده شده را بنویسد باید با منابع و مواد دست‌اول همچون منابع سرشماری‌، سالنامه‌ها، دفاتر بایگانی، رساله‌ها و اسناد و مدارک آرشیوی آشنا بوده و چگونگی استفاده از آن‌ها را نیز آموخته باشد؛ بنابراین پژوهشگر تاریخ فرهنگی و اجتماعی باید از ابزار دیگری جز کتاب‌ها و منابع مکتوب معمول برای نگارش تاریخ فرودستان بهره بگیرد تا به نتایج جدیدی دست یابد. این ابزار شامل مدارک آرشیوی و حتی لوازم کاربردی مردمان معمولی و فرودستان جامعه خواهد بود.
[1]. واژۀ «فرودستان» بر اساس توصیف آنتونیو گرامشی در شهریار جدید و یادداشت‌های زندان مبنتی است. گرامشی فرودستان را کسانی تعریف می‌کند که هژمونی جایگاه آنان را ناچیز کرده و از هر نقش بامعنایی در نظام قدرت حذف شده‌اند (رک: اتابکی و تورج: ۱۳۹۰: 10).

کد مقاله 46953
تعداد بازدید 125

 
نام
نام خانوادگی *
ایمیل

کد امنیتی *

*





پژوهشکده زن و خانواده با هدف تبیین دیدگاه نظام‌مند دین پیرامون مسائل زن و خانواده، تعمیق پژوهش‌ها و کارشناسی‌های دینی و پاسخ‌گویی به نیازهای تئوریک و دفاع از مرزهای اعتقادی در این حوزه توسط مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در سال 1377 تاسیس گردید. ادامه ...
کلیه حقوق و امتیازات متعلق به پژوهشکده زن و خانواده می باشد.
Wrc.ir © 1380 - 1397