| عنوان | امکان گفتمانسازی هویت زن در قرآن؛ رویکردی بیناگفتمانی و تحلیل انتقادی |
| تعداد صفحات | 38 |
| نویسنده |
|
| مشخصات نشریه | مطالعات اسلامی زنان و خانواده سال 11 پیاپی 21 |
| تاریخ انتشار | پاییز و زمستان - 1403 |
| محدوده صفحات | 132-95 |
| کلید واژه | هویت قرآن زن در قرآن آیات قرآن تحلیل انتقادی گفتمان هویت زنان تحلیل گفتمان گفتمانسازی تحلیل انتقادی مطالعات قرآنی گفتمان قرآنی |
| چکیده |
این مقاله، به تحلیل گفتمانسازی هویت زن در قرآن از طریق بهکارگیری رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی (CDA) میپردازد. مسئله اصلی این پژوهش، با تمرکز بر مفاهیم میانرشتهای و بهرهگیری از نظریههای گفتمانپژوهانی نظیر نورمن فرکلاف، به بررسی نقش گفتمان قرآنی در بازتعریف و اصلاح نگرشهای جاهلی نسبت به زنان اختصاص دارد. در این مطالعه، از روش سهمرحلهای فرکلاف (توصیف، تفسیر و تبیین) برای تحلیل متون قرآنی بهره گرفته شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که قرآن با تأکید بر اصولی همچون عدالت جنسیتی و کرامت انسانی، گفتمان نابرابر و تبعیضآمیز پیشااسلامی را مردود شمرده و با برجستهسازی مفاهیمی نظیر برابری زن و مرد در خلقت، حقوق و مسئولیتها، گفتمانی نوین ارائه کرده است. علاوه بر این، در گفتمان قرآنی، نقش زنان در تشکیل خانواده، استقلال اقتصادی و مشارکت اجتماعی، به طور ویژه مورد تأکید قرار گرفته است. این گفتمان قرآنی، نهتنها ساختارهای قدرت مردسالارانه را نقد میکند، بلکه نظام ارزشی جدیدی مبتنی بر عدالت و برابری میان زن و مرد ارائه میدهد که همواره در تضاد و تقابل با گفتمانهای جاهلی و پیشااسلامی بوده است. بهعنوان نتیجه، قرآن با خلق نظام معنایی منحصربهفرد خود، به طور مستقیم زمینهساز تغییرات عمیق اجتماعی در نگرشهای فرهنگی و هویتی زنان در جامعه اسلامی شده است. |
| کد مقاله | 52007 |
| تعداد بازدید | 42 |
|
|
پژوهشکده زن و خانواده با هدف تبیین دیدگاه نظاممند دین پیرامون مسائل زن و خانواده، تعمیق پژوهشها و کارشناسیهای دینی و پاسخگویی به نیازهای تئوریک و دفاع از مرزهای اعتقادی در این حوزه توسط مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در سال 1377 تاسیس گردید. ادامه ...