|
عنوان
|
ارزیابی استعارههای مفهومی زنان در اصطلاحات عامیانه فارسی |
|
تعداد صفحات
|
35 |
|
نویسنده
|
نگار ولیپور - بهزاد رهبر |
|
مشخصات نشریه
|
فرهنگ و ادبیات عامه سال 13 پیاپی 64 |
|
تاریخ انتشار
|
مهر و آبان - 1404 |
|
محدوده صفحات
|
217-182 |
|
کلید واژه
|
ادبیات عامیانه اصطلاحات فارسی استعاره مفهومی زبانشناسی شناختی استعاره هستیشناختی استعاره ساختاری استعاره جهتی لیکاف و جانسون اصطلاحات عامیانه حوزه مبدأ حوزه مقصد استعارههای زنان نگاشت استعاره تصویری
|
|
چکیده
|
استعارۀ مفهومی مبحثی نوین در زبانشناسی شناختی است که از زمان معرفی آن از سوی لیکاف و جانسون (1980) تاکنون پژوهشگران فراوانی را به خود جذب کرده است. استعاره های مفهومی ناظر بر جوانب مختلف زندگی انسان هستند و بر فرهنگ و عملکرد افراد تأثیر می گذارند. اصطلاحات عامیانۀ هر زبانی بخشی پرکاربرد و غنی در ادبیات عامۀ گویشوران آن زبان و منبعی غنی از استعاره های مفهومی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی استعاره های مفهومی زنان نهفته در اصطلاحات عامیانۀ فارسی و انواع آنها انجام شد. بدین منظور، برای گردآوری اصطلاحات عامیانه ای که توصیفگر زنان هستند از پنج فرهنگ اصطلاحات استفاده شد. پژوهش حاضر از نوع کیفی و به شیوۀ هدفمند است. اصطلاحات مورد نظر به روش فیش برداری کتابخانه ای و با مطالعۀ تک تک مدخل های موجود در این منابع به همراه معنی آنها استخراج و در کنار نام منبع و شمارۀ صفحه و مثال آن اصطلاح، در صورت وجود، به صورت الفبایی فهرست شد. با حذف اصطلاحات تکراری با معانی یکسان، درنهایت، تعداد 910 اصطلاح بهدست آمد. برای تعیین انواع استعاره های مفهومی از دسته بندی لیکاف و جانسون (1980, 1989) و کووچش (2010) استفاده شد. استعارۀ مفهومی هر اصطلاح با درنظر گرفتن معنی آن مشخص و در کل 24 استعارۀ مفهومی پایه شناسایی شد. حوزه های مبدأ بهدست آمده از این استعاره ها عبارتاند از روابط خانوادگی، اجتماعی و شغلی، وضعیت (اخلاقی ـ جسمی ـ ذهنی)، شیء (شیء ـ کالا ـ ابزار)، قومیت، گیاه، خوراکی، حیوان، موجود ماورای طبیعی، رنگ، مظهر طبیعت، آسیب و بیماری، کنش، شخصیت معروف (مذهبی ـ تاریخی ـ داستانی)، ساختمان، بی دفاع، رویداد تفریحی و ابزار بازی، آتش، پارچه، مکان (بیرون ـ داخل)، شیطان و اعضای بدن. براساس نقش شناختی این استعاره ها، چهار نوع هستی شناختی، ساختی، جهتی و تصویری مشاهده شد. همچنین، اصطلاحاتی بودند که همزمان دو استعارۀ مفهومی را به خود اختصاص می دادند و همپوشانی داشتند که عبارتاند از: استعارۀ تصویری ـ هستی شناختی، استعارۀ ساختی ـ هستی شناختی و استعارۀ جهتی ـ هستی شناختی. این پژوهش به شناخت استعاره های مفهومی مرتبط با زنان و حوزه های پرکاربرد برای توصیف آنان یاری خواهد رساند.
|